Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping ile ABD Başkanı Donald Trump, Xi’nin dün sona eren ABD ziyaretinin ardından açıklanan sonuçlara göre, saygı, adalet ve karşılıklılık temelinde stratejik istikrara dayalı yapıcı bir Çin-ABD ilişkisi kurulması da dahil olmak üzere sekiz konuda mutabakata vardı.
Taraflar ayrıca Çin’in kasım ayında ev sahipliği yapacağı 2026 APEC Ekonomik Liderler Toplantısı ile ABD’nin aralık ayında düzenleyeceği G20 Liderler Zirvesi konusunda birbirlerini destekleme kararı aldı. Xi ve Trump, birbirlerinin ev sahipliğindeki toplantılara katılma niyetlerini de dile getirdi.
İran konusunda iki lider, Tahran’ın nükleer silah geliştirmeme yönündeki taahhüdünü yerine getirmesi gerektiği konusunda mutabık kaldı.
Xi ve Trump ayrıca hiçbir ülke veya kurumun uluslararası su yollarından geçiş için transit ücreti almaması gerektiğini belirtti.
23-25 Eylül tarihleri arasında ABD’ye resmi ziyarette bulunan Xi, Trump ile ikili ilişkilerin yanı sıra önemli uluslararası ve bölgesel meseleleri ele aldı.
Açıklamada, iki liderin Çin ile ABD’nin İkinci Dünya Savaşı sırasında müttefik olduğunu ve savaşın kazanılması için yan yana mücadele ettiğini hatırlattığı aktarıldı.
Xi’nin ziyareti öncesinde Çin ve ABD ekonomi ve ticaret heyetleri New York’ta son tur istişarelerini tamamladı.
Xi ve Trump, Çin-ABD ekonomi ve ticaret istişare mekanizmasının oynadığı olumlu rolü ve iki ülkenin ekonomi ve ticaret heyetlerinin elde ettiği sonuçları olumlu değerlendirdi. Bu kapsamda bir ticaret konseyi mekanizmasının kurulması ve ilerletilmesi, 30 milyar ABD doları tutarındaki karşılıklı tarife indirimi düzenlemesi ile Kuala Lumpur istişarelerinde elde edilen sonuçların süresinin uzatılması konusunda kaydedilen ilerlemeler ele alındı.
İki lider, söz konusu sonuçların hayata geçirilmesi talimatını verdi.
Xi ve Trump, uyuşturucuyla mücadelede iki ülkenin kolluk kuvvetleri arasında yürütülen iş birliğinin somut sonuçlar verdiğini belirtti. Açıklamaya göre taraflar, son dönemde yeni psikoaktif maddeler ve uyuşturucu üretiminde kullanılan öncül kimyasallarla bağlantılı çok sayıda vakayı ortak çalışmalarla çözüme kavuşturdu ve her iki ülkede onlarca şüpheliyi yakaladı.
Yapay zekâ alanında ise taraflar, teknolojinin taşıdığı riskler ve sağlayabileceği faydalar konusunda görüş alışverişinde bulunmak amacıyla Çin-ABD Yapay Zekâ Diyaloğu kurulması konusunda anlaştı. Diyaloğun bir sonraki turunun kasım ayında düzenlenmesi ve yapay zekâyla bağlantılı olaylar için ayrı bir iletişim kanalı oluşturulması kararlaştırıldı.
ABD tarafı ayrıca Çin tarafından Atlanta Hayvanat Bahçesi’ne gönderilecek iki dev pandanın yakında ülkeye gelecek olmasını memnuniyetle karşıladı.
Sekiz mutabakata ek olarak Çin ve ABD orduları, kriz iletişiminin güçlendirilmesi ve krizlerin önlenmesine yönelik bir mutabakat zaptının mümkün olan en kısa sürede imzalanması konusunda anlaşmaya vardı.
Açıklamada ayrıca iki ülke ordularının, Çin’de bulunan ABD askerlerinin kalıntılarının aranmasına yönelik iş birliğini sürdüreceği kaydedildi.
Hibya Haber Ajansı